Count the number of views on my profile page:

HỌC CHUYÊN TIN 3 NĂM, THỨ ĐÁNG GIÁ NHẤT CÓ KHI KHÔNG PHẢI LÀ GIẢI THƯỞNG

Có một câu hỏi mình nghĩ học sinh chuyên Tin nào cũng nên tự hỏi một lần:

“Nếu sau này không dùng hết những thuật toán đã học, không có giải HSGQG, cũng chẳng cần một tấm vé tuyển thẳng vào đại học... vậy những năm tháng mình cày chuyên Tin có còn đáng không?”

Mình từng nghĩ câu trả lời sẽ là: Có.

Vì ít nhất mình đã có một nền tảng tốt.

Thứ đáng giá nhất có khi không nằm trên bảng thành tích.

Mà nằm ở hai thứ:

Những người đồng đội mình gặp trên đường đi.

Và khả năng không còn sợ những thứ mình chưa biết.

Mình nhớ những ngày còn cày thuật toán.

Có những bài ngồi rất lâu không ra.

Có những lúc nhìn code mà chẳng hiểu mình sai ở đâu.

Có những giai đoạn chỉ muốn đóng máy lại vì cảm giác mình đang học một thứ quá khó.

Nhưng rồi chính những ngày tháng đó lại vô tình rèn cho mình một thói quen rất quan trọng:

Không biết thì tìm.

Không hiểu thì hỏi.

Sai thì sửa.

Bài toán khó quá thì chia nhỏ ra mà làm.

Hồi đó mình đâu nghĩ những điều này sẽ đi theo mình lâu như vậy.

Người gặp lỗi thì cả nhóm cùng tìm.

Có những thứ nếu tự học chắc mình sẽ mất rất nhiều thời gian, nhưng vì có người đi trước chỉ lại,

mình có thể hiểu nhanh hơn rất nhiều.

Và mình chợt nhận ra:

Có lẽ đây mới là một trong những món quà lớn nhất của những năm tháng học chuyên Tin.

Không phải mình biết hết.

Mà là mình quen với việc bước vào một thứ mình chưa biết.

Và quan trọng hơn nữa, mình biết tìm những người có thể cùng mình giải quyết nó.

Nếu sau này làm thầy giáo và có một bạn học sinh hỏi mình:

“Thầy ơi, học chuyên Tin và ôn HSGQG để làm gì?”

Mình sẽ không còn trả lời đơn giản là để thi đại học, để lấy giải hay để có lợi thế khi xét tuyển.

Những thứ đó có giá trị.

Nhưng chưa phải tất cả.

Điều đầu tiên là tư duy giải quyết vấn đề.

Học thuật toán lâu ngày khiến bạn quen với việc không bỏ cuộc trước một bài toán khó.

Bạn học cách chia một vấn đề lớn thành những phần nhỏ hơn.

Bạn thử.

Bạn sai.

Bạn debug.

Bạn sửa.

Rồi thử tiếp.

Sau này bạn chuyển sang AI, khoa học dữ liệu, hệ thống hay một lĩnh vực công nghệ khác, bài toán

có thể thay đổi, nhưng cách bạn tiếp cận vấn đề vẫn còn đó.

Điều thứ hai là khả năng học cái mới.

Mình nghĩ đây mới là năng lực quan trọng trong một thế giới mà công nghệ thay đổi nhanh như hiện

tại.

Hôm nay bạn học thuật toán.

Ngày mai bạn có thể phải học ngôn ngữ mới.

Một thời gian nữa lại phải học một công cụ hoàn toàn mới.

Nếu mỗi lần gặp cái mới bạn đều nghĩ “mình không biết cái này”, bạn sẽ rất dễ đứng lại.

Nhưng nếu bạn nghĩ:

“Chưa biết thôi. Học được.”

thì câu chuyện sẽ khác.

Điều thứ ba, và cũng là điều mình trân trọng nhất, là những người đồng đội.

Có thể hôm nay bạn cùng một người bạn cày một bài thuật toán.

Vài năm sau, người đó có thể trở thành người cùng bạn làm một dự án.

Có thể giới thiệu cho bạn một cơ hội.

Có thể giải thích cho bạn một lĩnh vực mà bạn chưa từng biết.

Hoặc đơn giản là vào một ngày bạn gặp một bài toán rất khó, bạn biết mình có thể nhắn cho ai đó và nói:

“Ê, coi giúp tao cái này với.”

Những mối quan hệ như vậy không xuất hiện chỉ vì bạn cùng học một lớp.

Nó được xây từ những năm tháng cùng nhau học, cùng nhau sai, cùng nhau cố gắng.

Vậy nên nếu đang học chuyên Tin, mình nghĩ đừng chỉ hỏi:

“Mình được giải gì?”

Hãy hỏi thêm:

“Mình đang học được cách giải quyết vấn đề như thế nào?”

“Mình có đang dám thử những thứ mình chưa biết không?”

“Và mình đang gặp những người như thế nào trên hành trình này?”

Nếu đang ôn HSGQG, hãy cố gắng đi sâu.

Nhưng đừng biến điểm số thành thước đo duy nhất của những năm tháng đó.

Nếu có cơ hội, hãy tham gia một CLB.

Thử một dự án.

Đọc một paper.

Tham gia một cuộc thi.

Làm một thứ khiến bạn phải nói:

“Cái này mình chưa biết.”

Bởi chính khoảnh khắc đó có thể là lúc bạn bắt đầu lớn lên.

Và nếu bạn đang là một học sinh chuyên Tin, đang ôn HSGQG, hoặc đang đứng trước lựa chọn có nên

bước vào con đường này hay không, mình chỉ muốn nhắn một điều:

Đừng chỉ học để “săn vé” vào đại học.

Hãy học để xây cho mình một bộ não không ngại bài toán khó, một trái tim không sợ cái mới, và một

nhóm người đủ tốt để cùng nhau đi xa.

Đến một lúc nào đó, bạn sẽ nhận ra:

Giải thưởng có thể nằm lại trong hồ sơ.

Nhưng tư duy, sự tò mò và những người đồng đội tốt có thể đi cùng bạn rất lâu.

Và đó mới là thứ đáng giá.