Giới thiệu

Em tên là Đặng Huy Hậu, học sinh lớp 11 Tin, trường THPT chuyên Thăng Long - Lâm Đồng. Mọi người sẽ bắt đầu biết đến em qua hai cột mốc: cột mốc đầu tiên là thông qua kỳ thi Tin học trẻ. Cho đến ngày hôm nay thì em đã tham gia kỳ thi này được 8 năm và đạt được nhiều thành tích cao, tính cả từ kỳ thi cấp huyện đến cấp toàn quốc là em đã bắt đầu thi từ lớp 3 rồi. Có thể coi kỳ thi này là một chặng đường đánh dấu sự trưởng thành của em với bộ môn Tin học này. Và cột mốc thứ hai cũng là một trong những thành tích lớn nhất mà em đã đạt được là Huy chương Bạc IOI năm 2025. Bản thân em cảm thấy khá là tự hào khi đã trở thành thành viên của đội tuyển Olympic Quốc tế và đã đem lại thành tích lớn về cho đất nước.

---

Biên tập:

• Phan Nhật Lam Phương - Trường Đại học Công nghệ thông tin, ĐHQG-HCM
• Nguyễn Tấn Minh - Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM
• Nguyễn Trung Quân - Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM

Phỏng vấn

Anh có được tiếp xúc với em lần đầu là từ VNOI CUP 2025. Em có thể miêu tả ngắn gọn hành trình mà em đến với VNOI CUP được không?

Em có tham gia VNOI CUP được 3 năm. Trong 2 năm đầu em thi VNOI CUP thì năm thứ nhất em không được áo, năm thứ hai thì có và chưa lần nào em nằm trong top 50 trở lên của vòng loại VNOI CUP những năm đó. Đến năm thứ ba thì em làm khá là tốt, thế nên là được vô chung kết và em được vô địch luôn năm đó ạ.

Vậy tức là em bắt đầu thi VNOI CUP từ năm em học lớp 8 đúng không?

Dạ vâng.

Trở lại với các câu hỏi thì em đã bảo là em thi Tin học trẻ từ năm lớp 3, tức là em đã tiếp xúc với máy tính cụ thể là từ khi nào?

Cái này thì em cũng không nhớ rõ, nhưng mà chắc là phải từ năm lớp 2. Hồi đó là bố mẹ em có cho em một chiếc máy tính cũ để em xài. Lúc đó thì máy tính gần như chỉ để phục vụ cho việc học hoặc là xem YouTube. Ngày xưa thì em còn chơi một số trò chơi trên máy nữa.

Lúc đó em có nghĩ là em sẽ đi theo con đường Tin học này rất là xa đến tận bây giờ không?

Em nghĩ là không. Ngày xưa thì em chỉ sử dụng máy tính gần như là với những mục đích đó thôi. Lên lớp 3 thì bước ngoặt nó xảy ra khi mà em được học tin học và được tiếp xúc với máy tính nhiều hơn. Lúc đó thì em đã mò gần như tất cả phần mềm trên máy của trường, và em thấy phần mềm Scratch. Phần mềm này thì em thấy khá là thú vị, thế nên em đã mò ra hết cả buổi ra chơi hôm đó. Về sau thì em được thầy cô phát hiện và đã được dạy Tin một cách bài bản, và cũng trở thành thành viên của đội tuyển để tham gia Tin học trẻ năm đó luôn. Và đó cũng là lần đầu tiên mà em biết đến kỳ thi này. Nói chung là… từ cấp một thì em coi việc mày mò câu lệnh, làm ra sản phẩm bằng Scratch như là một cái thú vui của em thôi. Em không nghĩ là Tin học nó sẽ là một cái con đường mà mình theo đuổi đến tận bây giờ. Và đến hôm nay khi mà em đã đạt được rất nhiều thành tích thì em cảm thấy bản thân muốn tìm hiểu sâu hơn nữa, không phải là chỉ về CP* mà còn nhiều góc khác của môn Tin học như là AI, rồi HTML, v.v… ạ.

*Ghi chú của biên tập: CP là viết tắt của Competitive Programming, tức Lập trình thi đấu, là nội dung của các kỳ thi Olympic, Học sinh giỏi,... môn Tin học.

Thời gian ấy em có sử dụng máy tính ở trường trong giờ ra chơi, em có được thầy cô nào phát hiện ra khả năng tin học của em và đồng hành với em không?

Có ạ. Hồi đó thì cô Nghĩa là cô dạy Tin cấp 1 của em đã phát hiện ra em, và lúc đó thì cô cảm thấy em có tiềm năng, thế là cho em vào đội tuyển luôn.

Lúc bấy giờ là đội tuyển của em có bao nhiêu người và hình thức học như thế nào?

Đội tuyển thì em nhớ khoảng 4-5 người. Lúc đó thì… ban đầu thì, nếu em nhớ không nhầm thì cô cho em học mấy cái câu lệnh của Word. Mà thực ra thì lúc đó em cũng không biết để làm gì, và tụi em cũng được học Scratch một cách bài bản. Chủ yếu là cô sẽ dạy và đưa đề để tụi em làm, và sau đó tụi em sẽ gửi lại bài cho cô qua Gmail.

Về hình thức chấm điểm sẽ là cô nhận bài của tụi em và tụi em sẽ nhận được điểm qua email của cô hay sao?

Cô sẽ chấm bài và đưa ra những lời khuyên cho em xem là có ổn không ạ.

Vậy cô sẽ tổ chức một buổi sửa bài cho các bạn, hay là chỉ đơn giản là cô nhận xét về bài làm của em?

Dạ không ạ, thời gian đó thì gần như là cái việc mà em mày mò đa số là cái việc mà em sẽ làm khi em theo đuổi môn Tin ạ. Tức là từ cấp 1 thì em đã bắt đầu mày mò tất cả các cái câu lệnh đấy, và em làm ra những cái sản phẩm gọi là "ngẫu hứng" của em, trong đó có làm ra những cái trò chơi kiểu… vớ va vớ vẩn ấy ạ. Nhưng mà kiểu, những cái trò chơi đó em làm khá là nhanh, kiểu 1-2 ngày thì em làm ra một cái sản phẩm rồi. Lâu lâu nếu mà em cảm thấy là nó hay thì em sẽ gửi cho cô.

Tua đến lúc mà em lên cấp hai thì việc học Tin của em bắt đầu thay đổi như thế nào? Đấy có phải là giai đoạn mà em cảm thấy mình tiến bộ nhất không?

Cái thay đổi nhiều nhất đối với em thì chắc là phải chuyển ngôn ngữ từ Scratch sang C++. Tất nhiên là cái việc viết những dòng lệnh trong C++ thì nó khó hơn rất nhiều so với việc mà mình kéo thả những cái câu lệnh có sẵn. Về sau thì mình cũng cần phải cài đặt các cái chương trình phức tạp hơn rất nhiều chứ không phải là mình chỉ kéo thả xong rồi nhìn chương trình một cách dễ dàng. Thì C++ nó phức tạp hơn ở chỗ là các cái câu lệnh nó không còn đơn giản như Scratch nữa, mình phải nhìn kỹ để mình biết là mình sai ở đâu để mình sửa lỗi. Thì đó là một cái giai đoạn mà em khá là khó khăn, khi mà em phải làm quen với ngôn ngữ mới, nhưng mà về sau thì em cũng đã làm quen được. Em vẫn còn nhớ cái thời mà em đã bị bug quên dấu chấm phẩy ở đầu ở cuối câu lệnh rất nhiều, nhưng mà đến bây giờ thì em không còn mắc phải lỗi đó nữa.

Ở thời điểm đấy ngoài thích môn Tin ra thì em còn thích môn học nào nữa không?

Chắc chắn là môn Toán ạ, tại vì môn Toán là cái môn mà em gọi là giỏi nhất. Em hồi cấp 1 thì đã từng nằm trong đội tuyển thi Violympic Toán, nhưng mà lúc đấy thì kiểu chỉ thi cho vui thôi. Em thì lúc nào thi Toán cũng đạt được điểm rất cao. Nhưng mà có một lần em đạt điểm khá là tệ, đó chính là khi em lên lớp 6. Lúc đó là lần đầu tiên phải trả bài và em lại quên học bài, thế nên là phải xin gỡ điểm. Cuối cùng là em được con 7. Và tiếp theo thì em đã tham gia các cái kỳ thi Học sinh giỏi Toán và đạt được giải Nhất cấp huyện, giải Nhì cấp tỉnh. Có một cái sự thật mà em muốn kể ở đây là… em đã lựa chọn Toán là nguyện vọng 1 khi đăng ký tuyển sinh vào chuyên Thăng Long, tức là hồi đó em để Tin là nguyện vọng 2 chứ không phải nguyện vọng 1. Nhưng mà vì nhiều lý do nên là em quyết định không theo toán nữa, và em đã phải cân nhắc là làm sao để rớt Toán. Lúc ấy thì kiểu…, nếu mà giả sử mình bỏ thi thì cũng được thôi! Nhưng mà em gọi là cũng hơi sợ tại vì làm thế này thì không hay lắm. Thế nên là em lại nhớ đến một cái phong cách làm bài trên Codeforces của rainboy. rainboy thì thường hay chỉ làm từ cuối về đầu, nên là khi mà thi Toán chuyên em chỉ làm ba câu cuối và đạt 3.5/20 điểm. Và kiểu này thì chắc chắn là rớt, tại vì điểm liệt của môn Toán chuyên là 4/20.

Vậy nên là em sử dụng điểm đấy để xét tuyển vào môn Tin?

Dạ vâng. Tức là em cố tình để rớt Toán, và môn Tin thì gần như là đề khá là dễ. Thế nên là em dễ dàng đạt được nguyện vọng 2.

Hồi cấp 2 em có đi thi đội tuyển, có bao giờ em cảm thấy mình đi nhanh hơn các bạn nhưng mà nó vô hình tạo thành một cái sự căng thẳng trong em không?

Nếu mà tính đến thời điểm cấp 2 thì gần như em chưa hề có những cái áp lực này. Lúc đó thì em vẫn còn đang làm quen với bộ môn lập trình thi đấu chứ không phải là làm Scratch nữa, giống như kiểu là em vẫn còn cái sự đam mê mày mò của em. Bản thân em thì lúc đó coi môn Tin như một cái môn mà em thật sự muốn chinh phục và em muốn đi nhanh, đi xa hơn nữa.

Trong thời gian đấy thì phong độ cao nhất của em tính theo rating thì em đạt rating bao nhiêu khi mà em chưa lên cấp 3, tức là em chưa thi lớp 10?

Khi mà em chưa lên lớp 10 thì… lúc đó em được giới thiệu Codeforces và em đã bắt đầu làm trên nền tảng đó. Hồi đó thì em làm bài trên Codeforces bằng tài khoản danghuyhau (bây giờ đã đổi tên thành ~i\_love\_huyhau6a2~), và em không biết là em căn kiểu gì mà em lên được đúng rating 2100 luôn. Có một contest Edu em đã AC 5 bài, đáng ra em đã lên M nhưng sau đó đã bị hack nên em phải làm thêm một contest nữa.

Đấy là một rating khá là cao đối với các bạn chưa lên cấp 3. Hiện tại ngoài luyện tập trên những cái nền tảng như là Codeforces thì em còn luyện trên những cái OJ nào nữa không? Ví dụ như những OJ của Nhật, Indonesia, Trung Quốc,...

Em thì không tìm hiểu nhiều về các cái nền tảng. Đa số thì em sẽ chỉ làm một số những cái nền tảng mà quen thuộc thôi. Khi mà em mới học cấp 2 thì em luyện các cái trang như Vinh Dinh Coder với LQDOJ nói chung rất là nhiều, kể cả những giờ học online*. Hồi đó thì em hay chơi cái trò là vừa chép bài xong rồi lại tranh thủ, gọi là mở cam nhưng mà kiểu mình vẫn dùng màn hình thứ hai để ngồi làm bài ấy ạ, để kiếm bài. Về sau thì em luyện thêm các cái trang khác như VNOJ, thì cái này thông qua các cái contest của Bedao với lại VNOI Cup; sau đó là oj.uz, CSES, MarisaOJ, ClueOJ,... nói chung là rất nhiều nền tảng. Với em thì em cũng không phải là một người thích thay đổi môi trường làm bài quá nhiều ấy ạ, cho nên là em nghĩ em sẽ tìm khá là ít trang nền tảng so với mọi người. Với em thì cái nền tảng nào nó cũng sẽ có cái bài hay và chất lượng của mình thôi, kể cả CSES cũng vậy, đa số bài thì em thấy nói chung cũng có thể là cơ bản, nhưng mà có một số bài thì em lại thấy khá là hay và em học được một số điều khi mà em làm những bài đó. Nói chung là… theo em thì tùy vào nhu cầu cá nhân thì mọi người nên chọn cho mình một cái nền tảng phù hợp để làm bài trên đó, hoặc là mọi người có thể cân nhắc làm trên nhiều nền tảng cùng lúc cũng được. Với các thuật toán mới hay lý thuyết cần học thì em sử dụng các nguồn tham khảo phổ thông như USACO, VNOI Wiki, các blog trên Codeforces, đặc biệt là blog này em thường xuyên tra cứu để tìm các dạng bài với thuật toán liên quan, tuy vậy em cũng không khuyến khích mọi người làm hết bài trong đó vì có rất nhiều thuật toán ảo và gần như không ai sử dụng cả, với em thì em coi nó như 1 trong những nguồn để kiếm bài với thuật toán liên quan khi em muốn học thuật toán cụ thể nào đó.

*Ghi chú của biên tập: Thời điểm mà bạn Huy Hậu đề cập đến là lúc đại dịch COVID-19 bùng phát. Tất cả các hoạt động giáo dục trên nước ta đều thực hiện qua các nền tảng trực tuyến.

Theo em thì nền tảng nào em đánh giá là có các bài tập chất lượng nhất?

Cái này thì em cũng chưa đánh giá được ạ, nhưng mà em thì có một thời em cày Codeforces khá là nhiều. Em cày nói chung là phải nghìn bài, và em thấy bài Codeforces thì nói chung là cũng khá là ngẫu nhiên. Có bài thì hay, có bài thì dở, có bài thì gọi là đánh giá theo đúng cái rating của bọn nó. Nhưng mà có những cái bài kiểu nó lại bị đánh giá cao quá hoặc là thấp quá. Ví dụ như là có một cái bài mà em nhớ là bài H của 1 round Div.1+2, nhưng mà ai đó lại lỡ đánh là 2000 (rating) Codeforces, thì cái đấy nó không ổn lắm. Nói chung là khi mình làm bài thì mình vẫn phải chọn lọc bài để mình làm. Và Codeforces cũng là một trong những nơi có những cái bài toán mà kiểu cơ bản về một số thuật toán, chẳng hạn như là Mo's algorithm, hay là một số trick về gì đó, cái này thì em không nhớ rõ nữa, kiểu siêu nhiều ấy ạ.

Em sẽ ưa luyện tập trên những cái OJ ở trong nước, Codeforces và CSES và ngoài ra em không có luyện ở những trang như USACO hay những nền tảng khác của nước ngoài nữa đúng không?

Em có luyện thêm ~oj.uz~ nữa ạ, tại vì ~oj.uz~ là một trong những nguồn có những đề thi chính thức của nước ngoài nữa. Hiện tại thì em thấy là VNOJ cũng có đề nước ngoài khá là nhiều, có thể thì em sẽ cân nhắc làm nó trong tương lai. Và CSES thì em thấy đa số bài cơ bản, nhưng mà có những bài em lại thấy khá là hay. Ví dụ như có một bài tồn tại một cái trick mà gần như đã làm cho em phải suy nghĩ vắt óc hơn một ngày liền, và cuối cùng thì em phải đọc solution. (cười)

Tính ở thời điểm hiện tại, khi nhìn lại hành trình vừa qua của em thì em thấy thành tích nào là cột mốc khiến em đáng nhớ nhất? Tức là đấy không nhất thiết phải là thành tích cao nhất của em nhưng mà nó là một cái thành tích khiến em thay đổi bản thân mình?

Theo em thì có thể là Tin học trẻ, tại vì Tin học trẻ em đã thi 8 năm, từ lớp 3 đến lớp 10, và em đã được đi rất nhiều nơi, em được trải nghiệm kỳ thi Tin học trẻ ở rất nhiều nơi khác nhau, và em cảm thấy nó là một phần trong cái hành trình trưởng thành của em ấy, kiểu Tin học trẻ nó đồng hành với em từ năm lớp 3 đến lớp 10, từ khi mà em còn mới học Scratch đến thời điểm mà em bước chân vào lập trình thi đấu. Và đến khi em trưởng thành rồi thì nó vẫn đang đồng hành với em, có lẽ là nó sẽ đồng hành với em đến hết cấp 3 luôn. Và một cái cột mốc nữa mà em muốn nhắc đến là Huy chương Bạc IOI 2025. Khi mà em đứng trước cái sân khấu và em được vinh dự đeo huy chương, em cảm thấy như là mình đã trưởng thành hơn rất nhiều so với cái thời điểm mà em chập chững. Khi mà em mới bắt đầu Scratch thì em không nghĩ là mọi thứ nó sẽ… Tức là trước khi mà thi APIO em còn không nghĩ là mình sẽ được trở thành một thành viên của đội tuyển IOI cơ. Nhưng mà khi mà em đã đạt được thành tích như vậy thì em cảm thấy bản thân mình đã trưởng thành hơn nhiều, và những cái nỗ lực của mình đã là xứng đáng. Đến bây giờ thì em vẫn còn khá là hoài niệm cái thời điểm mà em học chung với đội tuyển APIO và IOI trong năm 2025. Đó là một cái khoảng thời gian mà tụi em đã trò chuyện tâm sự với nhau rất nhiều, rồi cùng nhau động viên để tiếp tục, và còn rất nhiều cái khoảnh khắc vui vẻ nữa mà em sẽ không thể kể hết được. Và có lẽ cái khoảnh khắc này thì em sẽ không bao giờ quên.

Như em đã nói là em được tham gia rất là nhiều kỳ thi, và khi bước vào những cái kỳ thi lớn thì điều mà em cảm thấy khó khăn khi đối mặt nhất thì thường là những cái bài toán hay là những cái áp lực về tâm lý?

Ở nhà em luyện bài thì kiểu chỉ là làm một phát AC* luôn, thế nên gọi là kiểu này khá là lạ. Tại vì bình thường thì mọi người sẽ luyện chiến thuật phòng thi nhưng mà em chỉ áp dụng chiến thuật khi mà em trong phòng thi thôi. Trong phòng thi thì nói chung em làm bài rất là nghiêm túc, em phân bổ thời gian, chiến lược thi rất rõ ràng. Ở trong kỳ thi vòng hai (TST) gần nhất thì nói chung em thấy chiến thuật em khá là ổn khi mà em cắn hết tất cả các bài xong rồi sau đó em mới quay lại để kiếm điểm và làm những cái subtask** quan trọng. Nhưng mà… theo em thì áp lực tâm lý mới là cái mà gọi là khó nhất khi mà tham gia bất kỳ kỳ thi nào, vì cái việc mà mình làm bài trong phòng thi nó rất là khác. Trong phòng thi thì có thể diễn ra nhiều thứ mà không thể lường trước được, hoặc là thêm vào đó thì mình cũng có áp lực thời gian, áp lực phòng thi, rồi giám thị, tùm lum tà la nữa. Em thì trước khi thi vài ngày và vào trong phòng thi thì mình nên giữ cho mình một cái đầu lạnh và tỉnh táo, để khi mà vào phòng thi mình sẽ đạt được một cái performance tốt nhất có thể. Vì thế trước khi thi thì em sẽ không làm bài quá nhiều, và đa số gọi là chỉ chơi thôi để mình refresh lại cái não của mình. Trong phòng thi thì em sẽ cố tập trung hoàn toàn vào bài toán, không để xao nhãng bởi những thứ xung quanh hay suy nghĩ vớ vẩn như là hôm nay mình ăn gì, tùm lum tà la, v.v… Thêm vào đó thì em có một cái nguyên tắc mà em áp dụng vẫn hiệu quả đến tận bây giờ, nói chung là em sẽ cố mà để không quá coi trọng về cái kết quả của mình ý. Nếu mà mình để ý kỹ quá thì có khi mình sẽ bị áp lực tâm lý. Có thể trước giờ thi luôn, kiểu tự nhiên mình nghĩ đến việc là ngày mai mình thi mình choke thì sao, thì lúc đó nhiều khi tâm lý mình lại không vững ngay từ khi mình bắt đầu luôn rồi. Thế nên là cá nhân em nghĩ thì cái thứ mà em mạnh nhất không phải là về kiến thức logic hay là về cái logic suy nghĩ của em, mà em cảm thấy em mạnh nhất đó chính là một cái tâm lý vững vàng trong phòng thi.

*Ghi chú của biên tập: AC là viết tắt của Accepted, là kết quả trả về của các trang chấm bài online khi lập trình viên đưa ra lời giải xử lý được toàn bộ testcases của một bài toán.

**Ghi chú của biên tập: Subtask là cách gọi một ý nhỏ trong một bài tập lập trình thi đấu, thường các subtask có giới hạn nhỏ hơn, ràng buộc nhiều hơn đề bài gốc để thí sinh dành điểm thành phần nếu không thể đưa ra lời giải trọn vẹn cho bài toán.

Theo anh biết là em cũng có đạt được thành tích là thủ khoa HSGQG đúng không? Anh được biết là kỳ thi VOI nói chung là một cái kỳ thi rất là nặng về tâm lý, tức là nó là một kỳ thi chấm offline, cho nên là mọi người cần phải phân bố thời gian của mỗi bài nó thật hợp lý để kiếm được số điểm tối ưu nhất. Thì trong quãng thời gian đấy em thi VOI thì làm sao để em có thể đạt được một cái phong độ cao đến như vậy? Và khi đi thi thì em đã suy nghĩ những gì, chiến thuật của em ra sao?

Như em nói thì nói chung là em vẫn như cũ thôi, tức là kiểu cái cách của em nó vẫn áp dụng đến tận bây giờ, đó là em luôn giữ cho mình một cái đầu lạnh. Trong phòng thi nói chung là em áp dụng chiến thuật ngày đầu tiên thì em AC bài 1, một cái bài gọi là khá là dễ, kiểu một số bạn mà mới học, mới theo đội tuyển quốc gia cũng có thể làm được bài này, theo em cảm nhận là như thế. Bài 2 thì em đã làm gần như gọi là chỉ còn subtask cuối thôi. Sau đó thì bài 2 em cảm giác em có thể full được, nhưng mà lúc đó em lại chỉ dám làm đến subtask gần cuối, và em dành một tiếng còn lại cho bài 3. Bài 3 thì là một cái bài khá là khó về quy hoạch động chữ số. Lúc đó thì em đã dành ra hơn 1 tiếng và em chỉ làm mỗi subtask 1 thôi. Thế nên là ngày 1 em khá là tiếc tại vì em không làm full bài 2 trong ngày 1. Về ngày 2 thì em gọi là chiến thuật em khá là ảo, khi mà em all-in* hai bài là bài 4 và bài 5. Bài 6 thì em gần như không đọc đề luôn. Tức là bài 4, bài 5 em đầu tư rất là kỹ. Bài 4 thì em gọi là nghĩ một cái ý tưởng full luôn. Còn bài 5, thì em là một trong những người mà kiểu khá là tự tin trong cái cấu trúc dữ liệu, thế nên là em làm gần hết tất cả các subtask, chỉ chừa lại subtask cuối. Em dành 2 tiếng 45 / 3 tiếng để làm bài 4 với bài 5 rồi, thế nên là bài 6 em chỉ còn 15 phút và em phải cài subtask 1 trong thời gian đó. Nhưng mà lúc đó thì gần như gọi là hoảng quá, thế nên là em cài bug cái subtask đó. Về sau thì em có coi mọi người thảo luận, thì cái ý tưởng bài 4 của em là chặt tam phân. Mọi người cứ bảo là sai, nhưng mà lúc đó em cũng khá là hoảng, kiểu "chết lỡ đâu mình sai thì sao?" Nhưng mà kiểu em đã sinh test khá là kỹ cho bài đó, với lại em có đem bài của em đi chấm thử ở rất nhiều nơi, chẳng hạn như là chấm chỗ Trịnh Hữu Gia Phúc, rồi chỗ của thầy Phương, tùm lum tà la, kiểu em đều đạt được điểm tối đa, thế nên là em cũng không còn bị sợ như trước nữa. Và cái mà em bất ngờ nhất, hồi đó thì em chỉ suy nghĩ là mong mình sẽ vào được đội tuyển thi vòng hai thôi. Nhưng mà cái mà em bất ngờ nhất là em lại đạt được thủ khoa năm đó. Đó là một cái điều mà em khá là sốc tại vì em mới chỉ lớp 10 thôi và em không có suy nghĩ kiểu là mình sẽ đạt được thủ khoa, kiểu năm lớp 10 nên là mình thi cho vui thôi. Mình thi để có kinh nghiệm và năm sau mình thi tiếp thôi ạ.

*Ghi chú của biên tập: all-in tức là được ăn cả ngã về không, Huy Hậu muốn nói bạn đã chơi tất tay trong hai bài tập 4 và 5.

Đúng là VOI là một kỳ thi rất là nặng về tâm lý, đề thi có nhiều subtasks và cần cài đặt rất là nhiều. Em cũng nói là lúc còn 15 phút cuối giờ, khi cài bài 6 thì em cũng khá là hoảng. Anh không biết là trước thời gian đấy, khi em làm bài 4 và bài 5 em cũng sinh test rất kỹ rồi mới qua bài 6 đúng không?

Dạ vâng. Mỗi bài thì em đều dành tầm 1 tiếng 20 đến 1 tiếng 30 phút để em làm, trong đó chắc chắn sẽ có khâu sinh test.

Thông thường thì sẽ tốn khoảng bao nhiêu thời gian để em nghĩ một bài mà sau khoảng thời gian đó thì sẽ quyết định cài đặt luôn?

Theo em thì cũng tùy ấy ạ. Có bài thì em nhìn phát nghĩ ra ngay, bởi vì có thể có một cái ý tưởng tương tự mà em đã làm qua rồi. Có bài thì em sẽ mất rất nhiều thời gian, có thể là do đầu của em bị choke hay gì đấy. Nói chung cũng tùy vào độ khó của bài và tùy vào não của em hoạt động thế nào nữa, theo em là như thế. Kiểu não em hoạt động rất là random, có lúc thì nghĩ ra ngay, có lúc thì não em hoạt động chậm,...

Bản thân anh thấy em đi thi rất là nhiều cuộc thi và khá nhiều cuộc thi em thủ khoa hoặc vô địch luôn. Ví dụ như riêng trong 2025 thì em vừa thủ khoa VOI vừa vô địch VNOI Cup. Thậm chí mới nhất là em vô địch cả Olympic 30/4 đúng không?

Dạ vâng ạ.

Khi mà đi thi thì em có hay đặt mục tiêu cho mình làm em phải thủ khoa hay gì không? Hay là em cứ thi hết sức mình thôi chứ em không quan tâm đến kết quả lắm.

Em thì không bao giờ tự đặt ra một cái mục tiêu cụ thể cho mình trước khi thi. Nhiều lúc thì em chỉ ngồi suy nghĩ là mình có thể, mình có thể thôi, sẽ đạt được những thành tích thế này thế này. Chứ em sẽ không bao giờ quá suy nghĩ là mình phải đạt được cái mục tiêu này. Nhiều lúc mà mình cứ phải đạt được một cái mục tiêu nào đó thì nó sẽ tạo ra một cái áp lực tâm lý, nên đi thi thì tâm lý của mình sẽ không ổn định. Như em nói rồi, cái tâm lý là một cái mình cần phải giữ vững trong phòng thi. Nếu không giữ vững được thì mình sẽ bị gãy ngay. Nói chung là em sẽ không đặt ra mục tiêu cho mình trước khi thi mà em sẽ tập trung làm hết sức và làm rất kỹ.

Khi mà em đi thi, có bao giờ em mà em dành thời gian nghĩ một bài rất là nhiều, nhưng mà đến cuối cùng thì chỉ ra được một lời giải chỉ ăn được subtask đầu tiên thôi chẳng hạn không? Vì em đã dành quá nhiều thời gian cho bài đấy nhưng kết quả đạt được không tối ưu, trong những trường hợp đấy thì em sẽ xử lý như thế nào?

Hình như lần duy nhất em bị dính phải trường hợp này là bài 3 VOI năm 2025 mà thôi. Nhưng có một cái lần mà em thi Olympic Sinh viên, lúc đó em định cài bài 2 rồi, nhưng mà em bug quá, xong rồi em chuyển sang bài 3. Bài 3 là một bài interactive, em nhìn phát thì em ra ngay ý tưởng, tại vì cái ý tưởng đó tựa tựa như một cái bài thi IOI 2025 ngày 0. Thế nên là em cài luôn. Và em thật sự rất là bug! Lúc đó tầm 2 tiếng rưỡi, em cảm thấy là chết rồi, cứ như thế này thì mình chết mất. Nhưng về sau thì em cảm thấy là thôi, mình thi cho vui thôi nên em không quan tâm kết quả nữa. Thế nên em vẫn đâm đầu vào bài đấy, và em thực sự là người duy nhất đạt được 100 điểm* trong bài đó.

*Ghi chú của biên tập: Kỳ thi IOI có 2 ngày thi và một ngày luyện tập/thử máy gọi là ngày 0.

**Ghi chú của biên tập: 100 điểm là số điểm tuyệt đối của một bài tập trong kỳ thi được đề cập.

Giống như là, thành công chỉ cách mình một bước thôi đúng không? Nếu như lúc đấy em từ bỏ thì chưa chắc em là người duy nhất đạt full điểm bài đấy.

Có khi là em sẽ chỉ được mấy điểm thôi. Kiểu lúc đó suy nghĩ của em là bây giờ mình không đâm đầu tiếp thì có khi kết quả của em sẽ còn tệ hơn. Tại vì em mới chỉ dành thời gian cho bài 2 và bài 3 thôi. Còn bài 4 thì gần như là em không có hứng làm, vì đó là một dạng mà em không thích lắm là output only. Còn bài 1 năm đấy thì các subtask đầu khá là dễ, thế nên là em để dành đến cuối mới làm. Nhưng mà lúc đó thì em gần như là chơi all-in, thế nên là em tất tay luôn bài 3 cho đến khi tầm 3 tiếng mấy thì em AC. Có một cái đoạn cuối em định xử lý bài 2 mà em bug quá thế nên là em vẫn 0 điểm bài đó.

Anh thấy em có bảo em là một người khá mạnh về cấu trúc dữ liệu. Em cảm thấy ngoài thế mạnh của em về CTDL ra thì em còn mạnh về những cái dạng bài nào nữa không?

Em không có một cảm giác là em mạnh về cái gì. Mà em cảm giác là khi mà em cài đặt thì em sẽ cài khá là chắc tay. Có những bài thì em có ý tưởng là em sẽ chỉ cài tầm vài lần là nó sẽ AC thôi. Nhưng mà cũng có lúc thì em sẽ dành rất nhiều thời gian để em chày cối với cái bài đó, vì bug rất là nhiều.

Anh thấy em là một người đi thi rất là nhiều, mật độ kỳ thi rất là dày đặc. Thông thường, giữa mỗi kỳ thi em có một thời gian nào đấy để em nghỉ ngơi, em làm chuyện khác không phải CP nữa không? Hay sau một kỳ thi nào đấy thì em bắt đầu luyện tập cho kỳ thi tiếp theo luôn?

Khi tham gia các kỳ thi có phần "dễ chịu" thì em cũng sẽ cứ chill chill thôi. Có một cái giai đoạn mà em tạm không làm CP nữa là giai đoạn mà em thi xong IOI, em phải về lớp học. Khi đó thì thầy hiệu trưởng bắt em ở lại lớp để học bình thường. Lúc đó thì em cũng khá là cay, tại vì em thấy các tỉnh khác thì người ta sẽ bắt đầu đầu tư cho mình luôn để chuẩn bị thi vòng 2 (vòng chọn đội tuyển quốc gia năm sau, do các thí sinh tham dự APIO trở lên được đặt cách vòng 1 là kì thi chọn học sinh giỏi quốc gia) luôn, kiểu xuất phát sớm, vì em có thể thi vòng 2 mà không cần thi vòng 1. Nhưng càng về sau thì em lại càng thấy đó không phải một quyết định tệ. Tại vì khi mà em quay lại lớp thì em có một cảm giác là em trở về lại những năm cấp 2, em cảm giác em được học bình thường như xưa và em đã làm quen được một số bạn trong lớp và nói chung em khá là thân. Ngoài ra thì em được trải nghiệm những thứ mới, ví dụ như trong khoảng thời gian đó thì em có trải nghiệm làm việc nhóm vài lần. Hồi cấp 2 thì nói chung em chỉ làm cái trải nghiệm đó 2, 3 lần mà thôi. Ở đây khi mà em lên một ngôi trường chuyên thì phải làm việc nhóm rất nhiều lần. Trong cái học kỳ đó thì chắc em phải làm việc nhóm 4 đến 5 lần rồi. Và còn một trải nghiệm nữa là quay video môn Trải nghiệm Hướng nghiệp, đó là một trải nghiệm khá là thú vị đối với em. Đến bây giờ thì em cảm thấy là thầy hiệu trưởng đã đưa ra một quyết định rất là đúng đắn cho em ạ.

Trong khoảng thời gian đấy thì em có những sở thích nào bên ngoài việc học không? Chơi thế nào hay làm việc gì đấy ngoài giờ?

Em có những sở thích khá là kì. Ví dụ nha, em có một sở thích là chat chit, em có thể ngồi nói chuyện trên Messenger hay Discord mấy tiếng liền. Có cái lần mà em nói chuyện phải tầm 3 đến 4 tiếng, trong lúc mà em đang làm bài. Nhiều lúc mà khi mình đã vào cái guồng của mình rồi thì mình sẽ gọi là theo nó rất là lâu, đến khi mà mình không theo được nữa thì thôi. Và em có chơi game nữa. Trò mà em hay chơi nhất thì là The Battle Cats, cái trò này thì em cũng không biết là có ai chơi hay không, em chỉ thấy có thằng bạn trong lớp em chơi mà thôi. Em cũng khá tò mò xem có ai cũng đã chơi trò này hay chưa.

Một ngày đi học của em, ôn luyện đội tuyển, thì em sẽ dành bao nhiêu thời gian cho môn Tin học và bao nhiêu thời gian cho hoạt động khác? Như em thì khá là cảm tính, nên em chỉ làm việc khi em thật sự sẵn sàng. Tức là có lúc thì em chán quá em không code nữa, có lúc thì em thấy cảm giác là hôm nay mình phải làm bài nhiều, thì em sẽ làm bài. Nhưng mà đã làm việc thì nói chung là em sẽ làm việc khá là nghiêm túc, em sẽ không chịu nghỉ đến khi em đã làm xong và em không còn làm tiếp được nữa. Nói chung là cách luyện của em thì không năng suất lắm đâu, tại vì, mỗi người một cách luyện khác nhau mà. Em thì cũng không phải là một người thích đọc solution khi mà luyện tập. Nên là bình thường em sẽ không đọc solution, cảm thấy bị kẹt thì em mới mở ra để đọc. Hoặc là em có một cái kiểu là khi đã mở solution ra thì em không làm bài đó nữa, em chuyển qua bài khác luôn. Em thì nói chung là không có một cái lịch học cố định, nhưng mà em sẽ hoạt động nhiều vào buổi sáng và buổi tối. Buổi chiều thì đa số là em ngủ, tại vì buổi tối phải thức đêm, đến tầm 1-2 giờ sáng gì đấy. Cách luyện tập thì em sẽ kiếm bài và làm bài ngẫu nhiên trên các trang web khi mà gặp dạng lạ thì có khả năng em sẽ cân nhắc em học. Em thì không thích học mấy cái dạng lạ cho lắm, nhiều lúc em cảm giác là học dạng lạ thì có khi là mình chỉ dùng được 1-2 lần và có khi là sẽ không dùng nó nữa. Thế nên là em cảm thấy cần học nó thì em mới bắt đầu học nó mà thôi. Về sau thì em nghĩ là em vẫn sẽ học thêm một số dạng nữa, nhưng mà em chỉ sẽ lưu nó dưới dạng template mà thôi. Để trong những trường hợp khẩn cấp thì em mới cần dùng nó.

Về kỳ thi APIO sắp tới, em có đặt target cho mình năm nay là em vào APIO hoặc IOI em đạt huy chương gì hay không?

Hiện tại thì em nghĩ là em vẫn sẽ như cũ, em sẽ không đặt mục tiêu gì hết. Em muốn tạo ra một sự thoải mái cho bản thân em trước khi thi và sau khi thi. Nhưng mà dạo này thì em cảm thấy là mình đang bị chững lại ấy, nhiều lúc em cảm thấy là không biết là mình có đạt được một cái thành tích tốt hơn không. Tại vì năm ngoái em đã được HCB IOI rồi, nên là năm nay mọi người sẽ đặt kỳ vọng ở em nhiều hơn, mọi người bảo em là mong em HCV. Nhưng mà em cảm giác nó cứ như một cái áp lực vô hình với em ấy. Em bây giờ khá là sợ cái việc choke trong giờ thi. Nhiều lúc mà em cảm giác là nếu mình làm bài được kết quả không như kỳ vọng thì mọi người sẽ nhìn và nhận xét em. Ngày xưa khi mà em còn theo đuổi Tin học như một cái thú vui thì em không hề có những cái áp lực trên. Nhưng từ khi em lên cấp 3, khi mà em đã thay đổi nhiều rồi, em cảm thấy là bây giờ thì em rất là sợ trong cái việc mà mình vẫn có một cái áp lực là mình phải làm bài thật là tốt, phải đúng kỳ vọng như mọi người xung quanh. Nhưng với bản thân em thì gần như em không muốn đặt ra một cái mục tiêu nào đó cho mình trước khi thi. Vì mình tự đặt áp lực thì mình cũng sẽ khá là khó để mình làm bài ổn định.

Về tương lai, hết năm sau thì em sẽ cần phải chuẩn bị vào đại học. Em có mục tiêu vào trường đại học nào không? Em sẽ đi du học hay em sẽ chọn một trường ở trong nước?

Hiện tại thì em nghĩ là em có rất nhiều lựa chọn cho tương lai. Vì em nghĩ là em có thể ứng tuyển vào rất nhiều trường, nhưng mà hiện tại thì em chưa tìm hiểu kỹ về việc này đâu. Một trong những lựa chọn mà em thấy khá nhiều người đề xuất cho em là sang NUS. NUS là một trường đại học ở Singapore. Nếu mà vào trường này thì mình cũng sẽ có thể có nhiều cái trải nghiệm mới và môi trường mới. Trong tương lai thì em sẽ tìm hiểu kỹ hơn về những lựa chọn này. À, em nhớ là hồi cấp 2, em đã từng trả lời phỏng vấn là em sẽ vào trường FPT. Lúc đó thì em gặp câu hỏi này thì em khá là khó khăn vì em chẳng biết gì hết, vì em cũng đâu biết trường đại học nào đâu. Cô của em cũng bảo là ước mơ cũng chỉ là ước mơ thôi, nói chung là mình cũng có thể thay đổi, thế nên là em vẫn quyết định là sẽ trả lời theo ý của cô là mình sẽ chọn vào trường FPT. Lúc đó có khi em còn không biết trường FPT là trường nào nhưng mà vẫn phải trả lời vì mình không biết trả lời gì hết *(cười).

*Ghi chú của biên tập: NUS là viết tắt của National University of Singapore, tức Đại học Quốc gia Singapore.

Về công việc hay ngành mà em theo đuổi, em nghĩ em sẽ theo ngành học về AI, hay là chỉ đơn thuần là khoa học máy tính và sẽ đi ra bên ngoài làm cho những tập đoàn, công ty?

Em thì muốn tìm hiểu sâu hơn về Tin học nên em nghĩ là có thể em sẽ theo AI, có thể sẽ làm những việc khác thay vì đơn thuần CP thôi. Lên đại học thì em vẫn sẽ tham gia ICPC, nói chung em sẽ không thể dành nhiều thời gian cho CP khi lên đại học, nhưng mà em vẫn sẽ tham gia ICPC. ICPC là một trong những kì thi mà có thể coi là một đỉnh cao cuối cùng mà em cần phải chinh phục được. Với cấp 3 thì ở Việt Nam có một bảng thi dành cho THPT, thì em đã chinh phục được, em đã đạt được top 1 ICPC Regional năm vừa rồi. Khi lên đại học thì em muốn đạt được đến đỉnh cao cao hơn nữa, có thể là ICPC World Finals luôn. Em nghĩ là việc có huy chương nó khá là xa vời với em, tại vì khi mình thi ICPC World Finals thì có rất nhiều đội mạnh đến từ các nước khác nhau. Những mà nói chung thì mình vẫn có thể ước mơ, mình vẫn có thể hy vọng chứ đúng không ạ?

Vậy với định hướng AI, em sẽ theo hướng nghiên cứu, tức là làm trong những phòng lab, viết nghiên cứu khoa học? Hay em sẽ theo hướng ứng dụng, đi làm.

Cái này khó quá em chưa tưởng tượng ra. Em chưa nghĩ đến luôn.

Sau này nếu có cơ hội sống và làm việc ở trong nước hay nước ngoài thì em sẽ lựa chọn ở đâu? Em muốn sống ở Việt Nam hay định cư ở nước ngoài hơn?

Em thì không thích sang nước ngoài định cư lắm, vì em sợ khi qua nước ngoài mình phải làm quen lại với nhiều người mới, và em sợ là khi mình ở đấy quá lâu thì mình sẽ cô đơn. Em thì khá thích ở Việt Nam, nói chung Việt Nam là nơi mình sinh ra và lớn lên, và em có rất nhiều người quen ở đây, em rất muốn giữ những mối quan hệ tốt với họ. Trong tương lai em cũng muốn cống hiến nhiều hơn cho nền Tin học nước nhà. Em khá là tò mò về Lập trình thi đấu trong tương lai nó sẽ thay đổi như thế nào và hiện tại thì em đã là một trong những thành viên của TNV VNOI, đây sẽ là một bước tiến quan trọng nếu em muốn tiếp tục cống hiến nhiều hơn trong tương lai ạ.

Em có bao giờ nghĩ đến việc đi dạy học không? Giống như các thầy rất là nổi tiếng như thầy Đông, thầy Hoàng hay như anh Hạnh hiện tại không?

Có ạ. Em cảm thấy việc dạy cũng là một việc khá là thú vị mà em muốn trải nghiệm. Em cảm giác là việc dạy học thì em thấy có rất nhiều anh khi mà lên đại học đã bắt đầu đi dạy rồi, thì em cũng tò mò về việc dạy học nó sẽ như thế nào. Có thể là em sẽ dạy cơ bản cho một số em, nhưng mà em nghĩ là em sẽ hợp hơn với việc dạy cho các bạn trong các đội tuyển quốc gia của các tỉnh.

Ở đội tuyển quốc gia, em học đội tuyển ở trường hay là đội tuyển quốc gia, thì có kỷ niệm nào mà em cảm thấy đáng nhớ không?

Kỷ niệm đáng nhớ thì nhiều quá ạ. Có một kỷ niệm em rất nhớ là trong phòng thi APIO 2025, lúc đó thì trong thời gian giữa giờ em khá là hoảng vì performance (phong độ làm bài) của mình rất là tệ và em chỉ còn hy vọng về việc kiếm điểm bài 3. Bài 1 thì em đã đạt được 78 điểm, và bài 2 thì em chỉ làm được subtask 12 điểm thôi, nên em cũng không còn hy vọng gì nữa. Lúc đó em làm rất nhiều cách, em cắn được subtask 3, 4, 5 nhưng lại không cắn được subtask 2. Về sau thì em khá là may mắn khi em vẫn làm được subtask đó, nhưng không chỉ subtask 2, nó còn vô tình làm cho em AC được cả bài. Trong khi chương trình của em rất là đơn giản. Thế nên lúc đó mới có một bài báo là chương trình chỉ có 4 dòng lệnh ấy ạ*. Nhưng mà cái 4 dòng lệnh đó là trong cái hàm chính của em thôi vì tổng độ dài thì cái code của em phải tận 17 dòng lận. Nói chung là em không dám hét, do có giám thị với lại có các anh thi nữa, lúc đó mà em hét lên thì mọi người sẽ sốc mất. Chỉ biết ngồi há hốc suốt 15 phút còn lại thôi. Tại vì em nghĩ là performance của em đang tệ nhưng mà lúc đó thì việc AC bài 3 đã cứu sống em. Kết quả là em được HCB APIO và đã trở thành một trong những thành viên của đội tuyển IOI 2025.

*Ghi chú của biên tập: Bạn đọc có thể tham khảo bài báo được Huy Hậu đề cập đến tại đây .

Bây giờ có thể quay lại thời điểm ban đầu em học môn Tin, em sẽ đưa ra lời khuyên gì cho chính em ở thời điểm đấy?

Với em thì em cũng không biết khuyên gì nữa (cười). Nhưng mà nói chung là em vẫn mong là bản thân vẫn sẽ giữ được cái nhiệt, giữ được cái đam mê của mình khi mà mình bắt đầu. Nói chung em sẽ khuyên mình không được bỏ cuộc và vẫn tiếp tục theo đuổi cái đam mê của mình.

Nếu em có cơ hội em được gửi lời nhắn của mình cho chính bản thân trong 5 năm sau, thì em sẽ nói điều gì?

Theo em thì em sẽ khá tò mò về bản thân mình trong những năm sau ạ. Có thể là em sẽ muốn tìm hiểu xem trong tương lai mình có còn hồn nhiên ngây thơ như trước hay không. Và em cũng không muốn spoil quá nhiều, nhiều lúc biết trước nhiều thứ quá thì cũng không hay. Em vẫn hy vọng bản thân mình trong tương lai thì vẫn sẽ còn giữ được cái lửa của bản thân mình như những ngày đầu em bắt đầu đến bây giờ và về sau nữa. Vì em cảm thấy là môn Tin là một bộ môn mà em cảm thấy là em sẽ theo nó suốt cuộc đời luôn.

Trong quá trình mà em gắn bó với môn Tin học như thế, em cũng bảo là em dành thời gian rất là nhiều để em chat. Em có những người bạn đồng hành nào không? Người bạn nào em cảm thấy rất là thân và giúp đỡ em nhiều trong việc học Tin?

Em có ạ. Nói chung là nhiều quá thì em cũng không thể nào kể được. Nhưng mà em có mấy câu chuyện thế này, thời điểm đầu tiên mà em được tiếp xúc với những người mà theo đuổi Tin học thì tức là thế này. Hồi cấp 2 lúc em mới bắt đầu học thì em hình như là kiểu chỉ làm bài một mình thôi. Gần như là em cũng không có ai để tâm sự chung ngoại trừ mấy anh trong đội tuyển học sinh giỏi. Thì lúc đó thì em được biết đến TLEOJ, đến bây giờ thì nó đã trở thành SQRTOJ rồi. Khi đó thì em đã tham gia một contest và top 1, sau đó thì em được anh Nguyễn Hữu Nhật Quang cho trở thành admin của TLEOJ, và bước ngoặt bắt đầu từ đây. Em đã được gặp và tiếp xúc với rất nhiều người qua Discord TLEOJ và có một cái kỷ niệm em thấy khá là đáng nhớ, đó là đợt em thi Olympic Miền Trung Tây Nguyên, đó là cái lần đầu tiên mà em thật sự là được gặp một số người quen và tiếp xúc trực tiếp với họ. Bởi vì khi mà mình chỉ nhắn tin qua chat thì mình cũng sẽ khá tò mò về cuộc sống của họ, và mình cũng muốn biết là họ ở ngoài trông như thế nào ấy ạ. Thời gian đó em cũng tham gia rất nhiều hoạt động với TLEOJ như là set bài cho các kì thi, sinh test cho các kì tuyển sinh một số tỉnh, test bài,... Và quan trọng nhất là em đã có thể trao đổi bài với những người chung đam mê với em, thay vì tự mình làm bài như trước. Thì đây cũng là một nơi đã cho em biết và làm quen được rất nhiều người, rất nhiều đàn anh đàn chị cũng có chung đam mê với em. Đến bây giờ thì vì định hướng của em nên là em không còn hoạt động ở trên SQRTOJ nữa và em đã rời khỏi SQRTOJ.

Thông thường khi học Tuyển, bên cạnh những người bạn đồng hành của em thì em còn người thầy nào đồng hành với em xuyên suốt không?

Dạ theo em thì là thầy Tuấn, thầy dạy Tin và là tổ trưởng khối Tin của trường em. Nói chung là thầy động viên em rất là nhiều. Thầy cũng hỗ trợ em rất nhiều trong một số chuyện, chẳng hạn như chuyện tiền bạc, khi mà em cũng không phải là một người quá dư dả nên là lần nào em đi thi thầy cũng cho em tiền hết. Nói chung là em cảm thấy khá là biết ơn vì thầy đã luôn giúp đỡ và đồng hành với em từ giai đoạn đầu em theo CP, và thầy cũng là người đã phát hiện ra em ngay từ cấp 2. Thầy là một trong những người đã hướng dẫn cho em về C++ cơ bản trong những năm em còn học lớp 6 và lớp 7. Về sau thì đa số là em sẽ tự làm bài nên em cũng không cần phải nhờ đến thầy nữa. Nhưng những gì mà thầy đã giúp đỡ em thì em vẫn còn rất biết ơn đến tận bây giờ. Về sau thì em hy vọng là em sẽ có thể trả ơn cho thầy.

Khi có những giai đoạn khi em làm bài và em bị bí ý tưởng, hoặc là em cảm thấy mệt, em cảm thấy mình không thể làm tiếp được nữa, thì thường em sẽ làm những gì để em có thể lấy lại được động lực tiếp tục đi tiếp trên cái con đường này?

Khi mà em gặp phải giai đoạn đấy thì một trong những giải pháp đơn giản nhất của em là mình chỉ không làm bài nữa thôi, và mình chơi cả ngày hôm đó. Nhiều lúc em có một cái cảm giác là, nếu giả sử mình đang ở trong một performance (phong độ) khá là tệ, và kiểu như mình bị burnout, thì nếu mà gặp phải những giai đoạn như thế này thì nhiều lúc mình tập trung mình cũng sẽ không đạt được hiệu quả mà mình mong muốn. Mình còn có thể gặp phải những hệ quả tệ hơn nữa, ví dụ như mình bị ảnh hưởng về mặt cảm xúc, rất nhiều thứ hệ quả sau đó nữa. Thế nên cái quyết định đơn giản nhất của em là sẽ lựa chọn nghỉ ngơi và sau đó quay lại tiếp tục luyện tập.

Về cái việc lấy lại cảm hứng, có bao giờ em dành thời gian để em nghe nhạc hay em xem phim gì không trong những thời gian rảnh? Nếu em nghe nhạc hay xem phim thì đấy sẽ là những thể loại nhạc gì hay bộ phim gì?

Em là một người khá là thích nghe nhạc và đa số nhạc em nghe là nhạc Việt ạ.

Đấy là những bài gì, ca sĩ nào?

Ca sĩ thì nói chung là nhiều lắm ạ, em có nghe những bài của Anh Trai Say Hi, Em Xinh Say Hi, rồi em có nghe qua những nghệ sĩ, để em nhớ đã nhiều quá em không nhớ nữa…

Còn phim thì sao?

Phim thì em cũng không gọi là "nghiện phim" nên là em cũng khá là lười để tìm phim để mà xem ạ.

Em có thích đọc truyện không?

Hồi cấp 1, cấp 2 thì ở nhà em có rất là nhiều truyện tranh, đa số là truyện Doraemon, Trạng Quỳnh rồi Trạng Tí. Thì nói chung hồi đó em khá là nghiện đọc truyện, ngày xưa thì em đọc truyện rất là nhiều, em đọc trong cả giờ ăn cơm luôn. Nhưng mà đến cấp 3 thì em cảm giác là em cũng chẳng còn thời gian để đọc truyện nữa, thế nên là em đem hết truyện hồi cấp 2 cho mọi người luôn rồi. Em còn nhớ là hồi cấp 1 em còn xem hoạt hình nữa, hồi đó em có xem Báo Hồng (Pink Panther), hồi đó em có xem một cái kênh hoạt hình nữa. Hồi đó là em phải trốn mẹ để xem, tại vì mẹ em cũng không thích việc em xem quá nhiều, thế nên là em phải trốn, canh lúc mẹ không có ở nhà để xem. Nhưng mà lên cấp 2 khi mà em không còn xem được cái kênh đó nữa thì em không còn xem hoạt hình luôn.

Em có thể chia sẻ đó là kênh gì không?

Kênh ANT, em nghe bảo là kênh đó chắc là bị xóa rồi, em nghĩ tại vì bây giờ mọi người cũng không xem TV nhiều như trước nữa, mọi người xem YouTube nhiều hơn.

Nếu có ước muốn được đi du lịch nước nào đấy thì em sẽ đi du lịch nước nào?

Em nghĩ là em sẽ muốn thử trải nghiệm Singapore, chắc cũng vì đó là nơi mà em muốn học, cụ thể là ở NUS ấy ạ. Nên em cũng muốn thử xem ở Singapore thì có gì hay, về văn hóa ở đó như thế nào.

Anh không nhớ là IOI năm ngoái mình đi nước nào? Em có thể chia sẻ được không?

Năm ngoái là mình đi ở Bolivia ạ. Bolivia là một cái nước mà cách mình nửa vòng trái đất ấy ạ. Khi mà tụi em đi là tụi em phải bay 3 chuyến, đi ở đâu em quên mất rồi, nói chung là mình phải bay 3 chuyến và có nghỉ giữa chừng. Sau đó mình phải đi thêm một đoạn khá là dài thì tụi em mới tới được cái chỗ để mà ở và thi ạ.

Em có kỷ niệm gì về hành trình đi IOI hồi đấy không? Ví dụ như em có kết được bạn nước ngoài nào không? Hay là em có câu chuyện nào đấy có thể chia sẻ về đoàn IOI nước mình không?

Em khá là dở tiếng Anh… à không, em không nghĩ là em dở tiếng Anh. Nhưng chỉ là đủ để đọc được một cái đề tiếng Anh thôi, và tiếng Anh giao tiếp của em thì em nghĩ là em không đủ thế nên gần như là em không giao tiếp với ai. Em thấy anh Lê Kiến Thành*, tiếng Anh của anh ấy khá là tốt nên anh giao lưu được với những anh ở Poland (Ba Lan). Mấy anh ở Poland em thấy khá là thân thiện. Có một cái trải nghiệm em thấy khá là thú vị ở IOI đó là khoảnh khắc mà em bước vào trong phòng thi. Khi mà mình trải nghiệm đi thi ở nước bạn thì nó sẽ rất là khác. Phòng thi ở đây không phải là mình chia ra thành nhiều phòng thi khác nhau đâu, mà là mình sẽ thi ở một cái sân vận động luôn. Sân vận động đấy thì có rất là nhiều bàn và có tất cả các thí sinh ở đấy. Khi vào mình còn có thể mang đồ vào trong đó nữa. Có một anh mang cái tờ hình ảnh khá là thú vị và có anh mang cả poster vào trong đó nữa. Có cái nữa là em có thể giơ bảng lên, để làm một số thứ chẳng hạn như xin đồ ăn, xin chuối, xin sô-cô-la, xin nước hay xin đi vệ sinh,... Cái này là trải nghiệm lần đầu tiên. Ví dụ thi ở Việt Nam thì nếu mà mình muốn đi vệ sinh thì mình đơn giản là gọi giám thị thôi và xin giám thị là giám thị cho. Và có một cái trải nghiệm nữa là em phải sửa Sublime Text, khi mà phần mềm mà em dùng từ cấp 2 đến giờ là DevC++ và em đã quá quen với nó rồi. Nhưng cái trang của IOI thì không có phần mềm DevC++. Trước khi tụi em thi thì tụi em phải học một cái đoạn Sublime Build và tụi em viết cho nó thì mới có thể cho cái Sublime Text dịch được cái chương trình và chạy trong suốt thời gian thi.

*Ghi chú của biên tập: Lê Kiến Thành cũng là thành viên của đội tuyển IOI 2025 và đạt HCV. Hiện tại, Thành đang là sinh viên năm nhất của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQG-HCM.

OK anh có biết cái đó. Môi trường thi IOI là Linux, cái giao diện nó rất là khác máy bình thường đúng không? Có ai hỗ trợ em về phần đó không? Có ai chỉ em về cái đấy hông?

Em được người anh trong đội tuyển IOI chỉ về việc phải làm phải làm Sublime Build. Trước khi thi thì mấy thầy sẽ cho em trước một cái môi trường giống máy tính trong phòng thi ấy ạ. Có rất nhiều phần mềm code trong đó nhưng bọn em thống nhất với nhau là sẽ dùng Sublime Text và học một cái đoạn Sublime Build trước khi thi ạ.

Em có hâm mộ một người nào đấy ở nước ngoài hoặc là ở Việt Nam không?

Về nước ngoài thì em không tìm hiểu kỹ, nhưng em nghĩ là em khá ấn tượng về anh errorgorn, anh errorgorn thì đã từng tham gia VNOI Cup vừa rồi và anh đạt thành tích rất là tốt*. Bên cạnh đó thì anh cũng tham gia rất nhiều hoạt động như là trên nền tảng Codeforces, anh cũng đạt được thành tích rất là cao trong kì thi IOI. Em nhớ là anh đã từng đạt được 1 HCB và 2 HCV. Một người ở trong nước thì em thấy em khá là nể anh Thành, anh Thành thì em nhớ là anh không phải là một người kiểu học ngay từ đầu như em. Nhưng tư duy của anh Thành khá là tốt và theo như em nhớ thì anh lên lớp 10 mới bắt đầu học, nhưng anh đã đạt được các thành tích rất là cao, và lên lớp 12 thì anh ấy đạt được HCV IOI. Đó là một điều mà em thấy rất là nể phục và em nghĩ là em sẽ cần phải học hỏi nhiều nữa. Anh Thành có một cái mindset khá là hay mà em cũng muốn học hỏi thêm, đến bây giờ em vẫn thấy mindset của anh Thành khá là đáng nể và em nghĩ là có thể em sẽ học hỏi được thêm một số điều từ anh ấy.

*Ghi chú của biên tập: errorgorn là tên biệt danh của Ashley Aragorn Khoo, một lập trình viên người Singapore có thành tích ấn tượng hàng đầu thế giới.

**Ghi chú của biên tập: Ở vòng chung kết VNOI Cup 2025, Ashley Khoo đạt vị trí top 1 bảng mở rộng, đặc biệt hơn, anh có số điểm cao hơn cả thí sinh vô địch bảng chính thức.

Em có thể chia sẻ một số điều đấy không?

Anh Thành từng chỉ cho em một số trick để tối ưu khi chạy chương trình. Mấy cái như là cache-friendly, hoặc là những cái tối ưu ví dụ như mình có thể swap vòng lặp, hoặc là mình có thể set mảng giới hạn cố định để cho chương trình của mình chạy nhanh hơn. Hồi đó thì em có thử code nhân ma trận nhưng mà em cảm giác nhân ma trận này khá là chậm, thế nên em đã quyết định là nhờ anh Thành chỉ dẫn. Em thấy anh Thành nhiều lúc tối ưu khá là ảo nhưng mà anh lại có thể AC được. Em được biết những cái trick đó thì em thấy khá là hay, khá là thú vị.

Một ngôn ngữ lập trình khác ngoài C++ mà em mong muốn học thì nó sẽ là gì?

Em nghĩ là Python. Python là một trong những ngôn ngữ mà em sẽ tìm hiểu sâu hơn. Vì em nghĩ là về sau cũng có thể là mình sẽ cần dùng đến nó. Python cũng là một trong những ngôn ngữ mà em được học ngay thời điểm lớp 8 và lớp 9, vì lớp 8 thì chương trình Tin của mình có ngôn ngữ Python ấy ạ. Nói chung là em học Python lúc đấy chỉ là học chơi chơi thôi và em biết được một số câu lệnh của nó thôi, về sau thì gần như em chẳng bao giờ dùng đến nó nữa. Nhưng mà trong tương lai em có thể sẽ dùng nó nhiều hơn ấy ạ.

Đâu là thuật toán mà em cảm thấy ấn tượng nhất trong số các thuật toán gần đây em được học?

Gần đây thì em nghĩ là em học cũng không nhiều đâu ạ, nhưng mà có một thuật toán em ấn tượng là Segment Tree và Fenwick Tree vì đó là những cái cấu trúc dữ liệu nền tảng cho những cái tư duy mình cần phải có sau này. Ví dụ như Segment Tree thì nó là một trong những cái tư duy cơ bản về chia để trị, hoặc là Fenwick Tree thì khi mình học mình sẽ có thể có được một số tư duy về bit. Hồi cấp 2 có từng tự nghĩ ra một cái trò đó là chặt nhị phân trên cây Fenwick ấy ạ. Cái đó thì em nhớ là đã có ở trên mạng rồi, nhưng mà hồi đó em tự nghĩ ra, lên cấp 3 thì em mới nhận ra là trò này hóa ra nó đã có trên mạng rồi!

Tức là hồi cấp 2 em đã tự nghĩ ra một kỹ thuật mà sau này em mới biết là nó đã có rồi?

Dạ vâng.

Lúc đấy em tìm hiểu ra được kỹ thuật đấy thì em có viết lại hay em có thử nghiệm gì không?

Kỹ thuật đấy nói chung khi mà cài thì em thấy đơn giản lắm. Cài 2-3 dòng là xong. Về sau thì em dùng nó gần như mọi lúc mọi nơi luôn. Nhiều lúc em cảm giác là nếu mà em dùng được thì em sẽ dùng nó luôn. Mặc dù Fenwick Tree nói chung là nó cũng có một cái giới hạn khi sử dụng, nó không đa dụng như Segment Tree. Nhưng nếu em cảm giác em dùng được, và em dùng được walk* thì em dùng nó luôn. Hồi cấp 2 thì có một cái là em không biết về set và multiset, đó là một thiệt thòi mà em nghĩ là không hẳn là quá lớn. Nhiều lúc em sử dụng Fenwick Tree thì nó tối ưu hơn rất là nhiều, và nén số nữa.

*Ghi chú của biên tập: Walk ở đây là kỹ thuật "Walk on Fenwick Tree" tức kỹ thuật chặt nhị phân trên Fenwick Tree mà Huy Hậu vừa đề cập.

Quay về vấn đề khá là nổi cộm gần đây, thì em có biết là bây giờ có rất là nhiều model AI rất là mạnh. Thậm chí là người ta sử dụng những cái model này để đi thi những cuộc thi ở trên mạng, làm cho những kì thi dành cho người mới nó bị quá nhiều gian lận và khiến cho kì thi không còn hay nữa. Theo quan điểm của em về AI là như thế nào? Em nghĩ sao về tình trạng anh vừa nói?

Với em thì em thấy tình trạng này em không thích tí nào. Có một giai đoạn em cảm giác là, nhiều lúc mình học, nhưng mà có khi mình đi thi còn tệ hơn cả những cái model AI. Tức là mình phải tự nghĩ, tự làm bài mà kết quả còn tệ hơn cả những người mà chỉ ngồi prompt và chép code và gì đấy thôi. Về sau thì em cảm thấy là cheat (gian lận) bây giờ thì nó là một vấn đề gần như là phổ biến và nghiêm trọng hơn rất nhiều rồi. Trước thì mình chỉ có vài trò như là nhắn tin hỏi bài rồi chép code gì đấy, mấy cái đấy thì dễ phát hiện thôi vì đã có phần mềm MOSS rồi. Nhưng mà bây giờ thì mình có các model AI thì mọi thứ về gian lận nó phức tạp hơn rất nhiều rồi. Có những người mà rating xám hay xanh lá* mà lại làm được top siêu cao như trong VNOI Cup ngày đầu tiên** thì cái bảng rank đã bị chiếm trọn bởi những người mà rating rất là thấp hoặc là những người mới đăng ký account thôi. Thì đây là một vấn đề mà cần phải giải quyết một cách triệt để. Em cũng có một cái suy nghĩ như thế này, tức là em cảm thấy việc này có khi sẽ khó mà có thể tránh khỏi được, nhiều khi mình phải sống chung với nó. Giống như môn cờ vua vậy. Cái này thì em nghe được từ một người em là Nguyễn Khánh Phúc, em ấy có nói là trong cờ vua cũng vậy. Tức là cờ vua thì tình trạng gian lận cũng xảy ra rất là nhiều rồi, bây giờ người ta có thể cài những cái máy rung vào người, rồi đem vào phòng thi, những cái máy rung nhỏ nhỏ mà mình không thể dò được ấy. Nhưng có những người mà họ vẫn sẵn sàng tham gia thi đấu cờ vua, họ vẫn hết mình với đam mê của họ mà không bị những tình trạng gian lận ảnh hưởng đến mình. Thế nên em nghĩ là nhiều lúc mình vẫn nên giữ cho mình một cái lửa để mình đã theo đuổi CP thì vẫn theo đuổi thôi. Em cảm giác mình nên học CP như là một cái thú vui, chứ không phải là một thứ mà mình chỉ đem ra để đố nhau. Nhiều lúc nếu mà mình cạnh tranh quá, mình sẽ bị gọi là tâm lý không tốt rồi nhiều thứ khác diễn ra, mình có thể bực mình bởi các con AI được sử dụng bởi các "prompt thủ" ấy. Thì đó là quan điểm của em.

*Ghi chú của biên tập: Rating xám là rating newbie và rating xanh lá là rating pupil. Đây là 2 mức rating thấp nhất trên nền tảng Codeforces/VNOJ.

**Ghi chú của biên tập: Tức VNOI Cup 2025, Vòng loại thứ nhất. Đây là vòng loại VNOI Cup ghi nhận nhiều thí sinh bị hủy kết quả vì gian lận nhất.

Đúng như em nói là tình trạng CP bây giờ rất là giống với cờ vua. Cờ vua thì đã có model đánh cờ vua từ lâu rồi, có model có thể có rating (ELO) lên đến 3000, còn cao hơn cả người có rating cao nhất thế giới. Nhưng trên thế giới họ vẫn chế ra những model đó và tận dụng những model đấy để luyện tập. Thì theo quan điểm của em, áp dụng điều đó cho CP, việc sử dụng AI không vì mục đích cheat, mà vì mục đích luyện tập thì em thấy sao? Em đã áp dụng chưa?

Em nghĩ AI nếu mà mình biết áp dụng thì nó sẽ là một công cụ khá là mạnh anh ạ. Nhưng mà em thì trước giờ gần như là chưa bao giờ dùng AI. Vì trước giờ em cảm giác mình tự luyện đã khá là ổn rồi, thế nên là em cũng không muốn bản thân phụ thuộc vào AI ở thời điểm hiện tại. Trong thời điểm hiện tại thì em vẫn cảm thấy là mình tự làm đa số công việc vẫn khá là ổn. Một số việc mà em phải dùng AI là em nhờ làm ảnh hộ thôi (cười), hoặc nhờ làm bài tập về nhà hộ thôi ấy ạ. Nên là em cũng không muốn quá phụ thuộc vào AI trong giai đoạn mà em đang học CP đến bây giờ.

Trong thời gian này em đang ôn thi APIO nhưng mà vẫn dành thời gian với VNOI để phỏng vấn thì đó cũng là một điều rất đáng quý. Team VNOI chúc em có một kì thi thành công và thể hiện được hết khả năng của em để đạt được phong độ cao nhất. Cảm ơn em đã tham gia buổi ngày hôm nay, chúc em có một phong độ chói sáng cho kỳ thi APIO sắp tới!

Em cảm ơn anh ạ!