Bình luận về kì thi ICPC Asia Pacific Championship 2026

Tác giả: Lê Kiến Thành - University of Science, VNU-HCM (Đại học khoa học tự nhiên, ĐHQG TPHCM)

Bình luận vu vơ:

• Kì thi ICPC Asia Pacific Championship (hay được gọi tắt là APAC) năm 2026 được diễn ra tại Đào Viên, Đài Loan. Đây là một khu vực khá lạnh và nhiều gió, đòi hỏi các thí sinh phải chuẩn bị kĩ tư trang cũng như bảo toàn sức khỏe để có thể thi với toàn bộ công lực.
• Kì thi APAC năm 2026 có 70 đội tham gia, tăng nhẹ so với năm ngoái. Đáng chú ý là số lượng đại diện của Việt Nam đã tăng vọt đáng kể, với 19 đội trong năm 2026 so với 12 đội trong năm 2025!!
• Ban tổ chức tại Đài Loan cũng đã rất hào phóng khi trao 42 huy chương (7 vàng, 14 bạc, 21 đồng), và một trường có thể có nhiều huy chương. Thể lệ trao thưởng này khá khác biệt với các kì thi ICPC thông thường, khi chỉ top 12 trường (4 vàng, 4 bạc, 4 đồng) có thành tích tốt nhất được giải.

Đánh giá về đề

• Đánh giá chung: Mặc dù có những bài được giải rất sớm trong kì thi, không bài nào là dễ hẳn (bảo gì làm nấy). Các bài đều yêu cầu đưa ra một số nhận xét hoặc cài đặt một thuật toán phức tạp để có thể giải quyết. Đề có tính phân hóa tốt và thiên về nghĩ hơn so với cài đặt.
• Bài dễ: ~K, J, H~
  • Bài ~K~: Đây là bài được giải sớm nhất kì thi, bởi team HCMUS-AleaJactaEst chỉ trong 7 phút. Bài này thuộc dạng tham lam và casework, phải nháp tương đối kĩ. Tuy có thể được xem như là bài dễ nhất đề, một số team mạnh vẫn khá chật vật mới có thể AC (Infinity giải trong 33 phút, ThaiFamily giải trong 43 phút).
  • Bài ~J~ là một bài cổ điển về tính toán vị trí trên permutation. Tuy nhiên, việc cài đặt tương đối phức tạp.
  • Bài ~H~ có vẻ là một bài được khá nhiều thí sinh đoán mò vì logic lời giải khá đơn giản (chỉ gồm tính tổng và tính GCD), và có lẽ cũng vì ban tổ chức đã "hào phóng" cho tận 2 test ví dụ để hỗ trợ các bạn đoán nhanh hơn.

• Bài trung bình: ~C, E, F~. Giải quyết được những bài này sẽ đặt các đội vào ngưỡng huy chương đồng.

  • Bài ~C~ đòi hỏi thí sinh phải hiểu và có cảm nhận tốt về đồ thị, vì thuật toán cho bài này chỉ đơn giản là DFS và đặt trọng số cạnh cho hợp lý.
  • Bài ~E~ cần phải đưa ra nhận xét để có thể đưa bài toán trở về một biến thể của bài toán RMQ. Tuy nhiên, phần lớn đội đều bị kẹt lại ở phần sau. Solution của ban tổ chức và phần lớn các đội sử dụng thuật toán chia căn, code dài và dễ sai sót hơn rất nhiều so với cách cài đặt ~O((n+q) \log n)~, chỉ sử dụng stack và Segment Tree.
  • Bài ~F~ có thể được chia làm hai phần: cột ngang và cột dọc của lưới, và bài toán sau đó có thể được giải quyết nhẹ nhàng bằng FFT. Có team đã có tình huống dở khóc dở cười khi phát hiện ra... team notebook của họ không có FFT.

• Bài khó: ~B~, ~D~ và ~I~. Giải quyết thành công những bài toán này sẽ đặt các đội vào ngưỡng huy chương bạc, thậm chí huy chương vàng.

  • Bài ~B~ có thể được đơn giản hóa bằng chặt nhị phân đáp án, khi đó người chơi 1 sẽ thắng nếu nút lá còn lại có giá trị là 1. Việc xử lý bài toán con này không hề dễ và cần xử lý rất kĩ. Một số đội (tham gia chính thức và tham gia ảo) đã miêu tả lời giải bài toán này như một "phép màu từ trong truyện cổ tích".
  • Bài ~D~: đây là một bài toán cổ điển, đòi hỏi việc thêm thao tác "thay đổi" trong bài toán quy hoạch động trên cây. Ta xem mỗi nút $u$ trên cây là một hàm ~f_y(x)~ và sử dụng Segment Tree và HLD để quản lý.
  • Bài ~I~: Đây là một bài toán đếm khó, sử dụng nhiều kĩ thuật không phổ biến trong các kì thi học sinh giỏi các cấp. Hầu hết các team đều giải quyết bài này vào nửa sau của kì thi, với ngoại lệ là Strong Zero (104 phút!!).
• Bài rất khó: ~A~, ~G~, ~L~, ~M~. Cả bốn bài trong mục này đều được giải bởi một (và chỉ một) team.
  • Bài ~A~: Dù chỉ yêu cầu thuật toán chặt nhị phân và những kiến thức về xâu cơ bản, đây là một bài interactive khó. Ban tổ chức có vẻ cũng khá khắt khe khi giới hạn số lượng câu hỏi đúng ngay bằng đáp án của ban tổ chức.
  • Bài ~G~ là bài toán đồ thị cần rất nhiều nhận xét và chứng minh. Dù mô tả thuật toán trong lời giải khá ngắn, chỉ dài khoảng nửa trang, phần chứng minh thuật toán lại chiếm đến 2 trang!
  • Bài ~L~ cần một nhận xét tinh tế, đó chính là ta có thể phân tập ~n~ điểm trên thành ~O(\sqrt n)~ tập điểm thẳng hàng. Hướng giải của bài từ đây khá gọn gàng.
  • Bài ~M~ là một bài tham lam và casework rất căng thẳng, khi solution của ban tổ chức dành ra đến 2 trang chỉ để liệt kê những trường hợp trong cách dựng ra xâu tối ưu.

Kết quả chung cuộc

• Vô địch: đội Strong Zero (NUS) đã chiến thắng thuyết phục với ~10~ bài giải được, giành lấy ~4~ first solve và hơn team về nhì ~231~ penalty.
• Huy Chương Vàng: Fox is cute (KAIST), std_abs (NTU, Taiwan), Just use CRT (SNU), bogosort (Đại học Kyoto), SSQS (Đại học Tokyo), AMATSUKAZE (Viện Khoa Học Tokyo). Không có hai team nào cùng trường trong nhóm được huy chương vàng.
• Huy Chương Bạc: Vì ban tổ chức trao nhiều huy chương hơn thông thường, nên sẽ chỉ điểm danh những cái tên quen thuộc: Infinity (UET), HCMUS-ThaiFamily, Penguin and Tonic (NUS, vô địch regional HCMC), NEU.Anarchaos.
• Huy Chương Đồng: Milliard (UET), HCMUS-AleaJactaEst, BKDN.LoveBaku, PTIT.STAR, VNUHCM.UIT.JobSeekers.

Năm nay là năm đầu tiên NUS vô địch APAC sau hai lần về nhì (Absinthe - 2024, Jägermeister - 2025). Điều thú vị là dù thời điểm bài nộp AC cuối cùng của top 3 khá sát nhau (Strong Zero 266 phút, Fox is cute 265 phút, std_abs 271 phút), sự chênh lệch penalty giữa các team trong top 3 là khá lớn.

Đoàn Việt Nam đã có một mùa giải bội thu, với ~3~ huy chương bạc, ~5~ huy chương đồng, và ~2~ team nằm trong top ~10~ chung cuộc. Đội Infinity, HCMUS-ThaiFamily và NEU.Anarchaos đã ghi được tên mình vào danh sách các đội thi ICPC World Finals 2026 tại Dubai vào tháng 11.

Có thể thấy Đại học Công nghệ - ĐHQGHN (UET) đang là "đầu tàu" của Việt Nam tại đấu trường này khi nắm giữ 2 trên 3 kỷ lục thứ hạng cao nhất, với hạng 7 năm 2024 của team sudo và hạng 8 năm 2026 của team Infinity.